Universiteit Leiden Universiteit Leiden | Bij ons leer je de wereld kennen.

Vasculaire en Regeneratieve Geneeskunde

Onderzoek

Vanuit verschillende disciplines werken onderzoekers van de Universiteit Leiden samen aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke problemen.
U vindt hier een voorbeeld op het gebied van gezondheid en welbevinden.

Overzicht wetenschapsdossiers

Onderzoek

Herstel van beschadigde organen

Behandelmethoden voor chronische ziekten zijn beperkt. Artsen en onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Universiteit Leiden werken aan nieuwe therapieën als alternatief voor orgaantransplantatie. Doel is om organen te herstellen in hun oorspronkelijke functie en op die manier de ziektes te genezen. Stamcellen spelen hierbij een belangrijke rol.

<p>Foto: Brigitte Wieles, LUMC</p>

Foto: Brigitte Wieles, LUMC

Nieuwe aanpak

Patiënten met chronische aandoeningen zoals diabetes en arteriosclerose genezen zelden van hun ziekte. Meestal kunnen artsen voor hen niet veel meer doen dan de ziekte onder controle houden en de schade aan organen zo veel mogelijk beperken. De regeneratieve geneeskunde streeft naar een heel nieuwe aanpak, namelijk om beschadigde organen te herstellen in hun oorspronkelijke staat en functie. Via vasculair onderzoek proberen Leidse wetenschappers ziekte-indicatoren te ontdekken, om in een vroeg stadium te kunnen voorspellen wanneer mensen ziek worden.

Organen herstellen in plaats van vervangen

In het verleden werd een compleet orgaan, zoals een hart of nier, vervangen door middel van transplantatie. Tegenwoordig wordt steeds vaker bekeken of er een mechanisme in het lichaam zelf aanwezig is dat de schade kan herstellen. Vaak is die capaciteit er namelijk wel, maar functioneert dit mechanisme niet goed. Het activeren van het herstelmechanisme kan bijvoorbeeld door het toedienen van stamcellen. Dit zijn cellen die nog de potentie hebben om uit te groeien tot verschillende soorten lichaamscellen. Binnen het LUMC wordt veel onderzoek gedaan naar de mogelijke therapeutische toepassingen van dergelijke stamcellen om weefsels te regenereren. Het gaat bijvoorbeeld om de behandeling van patiënten met Graft-versus-Host ziekte en diabetes type 1.

Organ-on-a-chip

Behalve voor therapeutische toepassingen zijn stamcellen ook belangrijk voor wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen. Onderzoekers laten met behulp van de zogenaamde organ-on-a-chip technologie stamcellen uitgroeien tot een klein stukje van een orgaan. Hierop kunnen stoffen getest worden die kunnen leiden tot de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.

Voorloper

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) beschikt over veel onderzoeksfaciliteiten op het gebied van regeneratieve geneeskunde. Het LUMC was in 2011 bijvoorbeeld de eerste met een faciliteit voor het kweken van geïnduceerde pluripotente stamcellen en beschikt over een zeer uitgebreide Good Manufacturing Practice faciliteit voor de productie van stamcellen voor therapeutische toepassingen. Binnen de Universiteit Leiden en het LUMC is een goede interactie tussen celbiologen, artsen en technici van de omliggende technische universiteiten.

Meer informatie:
Vascular and Regenerative Medicine LUMC

Stromale cellen onderdrukken afstotingsverschijnselen

Een nieuwe therapie voor de ernstige Graft-versus-Host ziekte.


Onderzoekers van het LUMC hebben een nieuwe therapie ontwikkeld voor de ernstige Graft-versus-Host ziekte op basis van mesenchymale stromale cellen. Het onderzoek naar de werkzaamheid van deze therapie is al in de laatste fase. Om tot een voor de patiënt algemeen beschikbare therapie te komen wordt de effectiviteit bij een grote groep patiënten getest in een zogenaamde fase III studie.

Graft-versus-Host

Stamceltransplantatie is een gebruikelijke behandeling, bijvoorbeeld voor patiënten met leukemie. De ongezonde stamcellen uit het beenmerg worden vervangen door gezonde stamcellen die meestal afkomstig zijn van een donor. Helaas is er bij een dergelijke transplantatie altijd kans op afstotingsverschijnselen. Het lichaam van de patiënt kan de gedoneerde stamcellen afstoten, maar andersom kunnen de stamcellen van de donor ook een afweerreactie vertonen tegen het lichaam van de patiënt. Door dit laatste ontstaat ernstige Graft-versus-Host ziekte, waaraan veel mensen overlijden.

Verrassende effecten van stromale cellen

Leidse onderzoekers hebben de afgelopen jaren een nieuwe behandeling ontwikkeld tegen deze Graft-versus-Host ziekte op basis van mesenchymale stromale cellen (MSC). MSC zijn speciale cellen die geïsoleerd kunnen worden uit bijvoorbeeld beenmerg, vetweefsel of de navelstreng. Ze kunnen uitgroeien tot bot-, kraakbeen en vetweefsel. Een speciale eigenschap van deze cellen is dat ze geen afstotingsverschijnselen veroorzaken maar deze juist kunnen onderdrukken. De immuun onderdrukkende eigenschappen van deze cellen werd voor het eerst aangetoond in Graft-versus-Host-ziekte.

Hoogleraar Wim Fibbe en zijn collega’s behaalden veelbelovende resultaten met MSC geïsoleerd uit het beenmerg van donoren. In een klinisch onderzoek bij een groep van vijfenvijftig patiënten werd 70 tot 80 procent van hen genezen van Graft-versus-Host ziekte na toediening van deze MSC. Bij kinderen waren de resultaten net iets beter dan bij volwassenen. Artsen die aan het onderzoek meewerkten waren volkomen verrast door wat ze zagen.

Van de laboratoriumtafel naar de patiënt

Voordat een nieuwe behandelmethode algemeen beschikbaar wordt voor patiënten, moet de methode een lange klinische testfase doorlopen. Er wordt getest of het haalbaar  is om cellen aan patiënten te geven (fase I), of het veilig is (fase II) en uiteindelijk of de behandeling daadwerkelijk effectief is (fase III). De effectiviteit wordt bewezen in een grote gerandomiseerde studie: een onderzoek waarbij patiënten aselect worden ingedeeld in een testgroep. De ene testgroep krijgt de therapie aangeboden en de andere groep een placebo. Om voldoende patiënten met Graft-versus-Host-ziekte voor de studie te vinden werkt het LUMC samen met ziekenhuizen in heel Nederland en met collega’s in 6 andere landen binnen de Europese Unie. Deze studie, gesponsord door de EU onder de naam RETHRIM, is in 2015 van start gegaan en duurt ongeveer vijf jaar.

Kijk voor meer informatie over dit onderzoek op de RHETRIM website.

Een slechte nier herstellen of een nieuwe nier op bestelling

Zoeken naar manieren om de noodzaak tot niertransplantatie te vertragen en proberen om nieren op maat te bouwen.


Een tekort aan donornieren dwingt artsen nieuwe wegen te bewandelen om de groeiende groep nierpatiënten effectief te kunnen behandelen. In het LUMC zijn onderzoekers voortdurend op zoek naar nieuwe behandelingsopties. Via klinische trials zoeken ze uit of stromale cellen transplantatieafstoting kunnen voorkomen of  de noodzaak tot transplantatie kunnen vertragen. De onderzoekers proberen zelfs om nieren op maat te bouwen.

Nierziekte

Nederland telt zo’n 60.000 nierpatienten. Bij meer dan een kwart van deze patiënten werken de nieren zo slecht dat ze zijn aangewezen op dialyse of transplantatie. Nierdialyse vervangt de belangrijkste functie van de nier, het zuiveren van het bloed, maar gedeeltelijk. Binnen 5 jaar sterft zo’n 70% van de patiënten die zijn aangewezen op nierdialyse. Daarom staat een groot deel van deze patiënten op een wachtlijst voor een donornier. De overlevingskansen zijn met een donornier aanzienlijk groter. Het aantal beschikbare donornieren is echter gering en met een toename van het aantal nierpatiënten wordt de wachttijd alleen maar langer.

Nieren herstellen met stromale cellen

De Mesenchymale stromale cellen (MSC),  die zo veelbelovend zijn voor de behandeling van Graft-versus-host ziekte, worden ook onderzocht voor de behandeling van patiënten met nierziekten. Hun immuun onderdrukkende eigenschap wordt momenteel getest bij patiënten die een niertransplantatie ondergaan. Zo willen de onderzoekers erachter komen of de kans op het afstoten van de  getransplanteerde nier  wordt verkleind. Patiënten die een niertransplantatie ondergaan moeten veel medicijnen innemen om het immuunsysteem te onderdrukken. Deze medicijnen hebben vaak ernstige bijwerkingen. Een niertransplantatie in combinatie met MSC zou een manier zijn om de hoeveelheid medicijnen en daarmee de bijwerkingen te verminderen.

Naast de bovengenoemde MSC werkt de groep van Ton Rabelink aan orgaan specifieke MSC. Dit zijn MSC die worden geïsoleerd uit de nier. Binnen het door de EU gesponsorde STELLAR project wordt onderzocht of deze nier-MSC beter toegerust zijn om een zieke nier te regenereren. De zieke nier zou als het ware weer een beetje beter gemaakt kunnen worden waardoor de noodzaak voor dialyse kan worden uitgesteld of zelfs kan komen te vervallen.

 

Een nieuwe nier op bestelling

In nauwe samenwerking met een groep in Australia onderzoekt de groep van Ton Rabelink of het mogelijk is om een nier op bestelling te maken. Ze gebruiken hiervoor varkensnieren waar alle cellen uitgehaald worden. Dit proces resulteert in een nier waarvan alleen het 'skelet' nog over is. Het nierskelet wordt vervolgens bekleed met cellen die afkomstig zijn van de patiënt. Alle losse onderdelen voor het bouwen van een nier zijn momenteel voorhanden. Het in elkaar knutselen van de nier is echter een heel ingewikkeld proces. De cellen die gebruikt worden om het skelet te bekleden moeten een ingewikkelde procedure ondergaan

Een varkensnier met de cellen eruit gehaald (foto: Ton Rabelink)

Een varkensnier met de cellen eruit gehaald (foto: Ton Rabelink)

om van stamcel uit te groeien tot verschillende nierspecifieke cellen. De juiste cellen moeten bovendien in voldoende hoeveelheden opgekweekt worden en daarna op de juiste plaats in het skelet terecht komen. Er is nog veel onderzoek nodig voordat de eerste nier op maat getransplanteerd kan worden. Maar als het zover is, betekent dit een enorme medische doorbraak: een oplossing voor het tekort aan donornieren.

Kijk voor meer informatie over dit onderzoek op de STELLAR-website.

Van eilandjestransplantatie naar stamceltherapie voor diabetespatiënten

Stamcellen kunnen worden opgekweekt tot insulineproducerende cellen.


Diabetes type I, een veelvoorkomende vorm van diabetes, is te genezen door een transplantatie van de alvleesklier of de eilandjes van Langerhans. Deze transplantaties leveren goede resultaten op, maar er zijn helaas maar weinig donoralvleesklieren beschikbaar. Leidse onderzoekers ontwikkelen daarom een nieuwe behandelmethode op basis van stamcellen, waardoor met een enkele donoralvleesklier meerdere patiënten geholpen kunnen worden.

Insuline spuiten

Wanneer iemand koolhydraten eet, voorkomt het hormoon insuline dat het glucosegehalte in het bloed te sterk stijgt. Dit hormoon wordt geproduceerd door insulineproducerende cellen in de alvleesklier (pancreas). Deze cellen worden samen de eilandjes van Langerhans genoemd. Bij patiënten met diabetes type I zijn deze eilandjes vernietigd door hun eigen immuunsysteem, waardoor ze geen insuline meer kunnen aanmaken. Vandaar dat zij insuline moeten spuiten. Dat voorkomt echter niet dat zij veel kans hebben op ernstige bijkomende klachten, zoals nier- en hartfalen.

De eilandjes van Langerhans.

De eilandjes van Langerhans.


Pancreastransplantatie

Genezing van diabetes is tegenwoordig mogelijk door een transplantatie van de volledige pancreas - een zeer ingrijpende operatie - of een transplantatie van de eilandjes van Langerhans. De transplantaties leveren heel goede resultaten op. Na een eilandjestransplantatie hoeft zestig tot zeventig procent van de behandelde patiënten geen insuline meer te spuiten. Bij de overige patiënten is de ziekte veel beter te controleren.

Het Leids Universitair Medisch Centrum is het enige Nederlandse centrum waar alvleesklier- en eilandjestransplantaties worden uitgevoerd. Jaarlijks worden er zo’n 20-25 patiënten behandeld met een alvleeskliertransplantatie en 5-6 patiënten met een eilandjestransplantatie. Professor Ton Rabelink vertelt: 'Een alvleeskliertransplantatie is een moeilijke operatie vanwege de spijsverteringsappen. Het gaat om heel complexe chirurgie. Het is heel moeilijk om het orgaan bij de donor eruit te halen zonder dat de spijsverteringssappen gaan lekken. Vandaar dat er ook zo weinig donoralvleesklieren beschikbaar zijn. Soms krijgen we dus ook alvleesklieren aangeboden die niet geschikt zijn voor transplantatie. Gelukkig kunnen we daar dan nog wel de eilandjes van Langerhans uit isoleren voor een eilandjestransplantatie.'

Nieuwe stamceltherapie

Recent hebben Rabelink en zijn collega’s een nieuwe methode ontwikkeld waarmee ze hopelijk veel meer diabetespatiënten kunnen helpen. Het gaat om een behandelmethode op basis van stamcellen. In de pancreas zitten namelijk stamcellen die zich nog kunnen differentiëren tot insulineproducerende cellen. Wanneer uit een donorpancreas de eilandjes zijn geïsoleerd voor een eilandjestransplantatie, kunnen Rabelink en zijn collega’s uit deze pancreas ook nog deze stamcellen isoleren. Recent hebben ze kunnen aantonen dat ze deze stamcellen in het lab kunnen opkweken tot insulineproducerende cellen. Daardoor kunnen ze waarschijnlijk op dezelfde manier gebruikt worden voor een transplantatie als de geïsoleerde eilandjes. Rabelink: 'Het voordeel is dat je deze cellen heel lang kunt doorkweken, waardoor je meerdere patiënten kunt helpen met een enkele donorpancreas.' Misschien dat op termijn dezelfde technologie benut kan worden voor het opkweken van eilandjes op basis van lichaamseigen stamcellen, waardoor patiënten geen afweerremmende middelen nodig hebben. Maar dat is voorlopig nog verre toekomstmuziek.

Bloedvaten op een chip maken oorzaak dementie zichtbaar

Nieuwe technologie biedt veel nieuwe mogelijkheden voor onderzoek, bijvoorbeeld naar dementie.


‘Organ-on-a-chip’ is een nieuwe technologie waarbij kleine stukjes orgaan worden gekweekt vanuit stamcellen op een kunststof plaatje. Een dergelijk stukje bloedvat, hart of zenuw biedt veel nieuwe mogelijkheden voor onderzoek, bijvoorbeeld naar dementie.

Betere modellen voor geneesmiddelonderzoek

Een nieuw geneesmiddel kan niet zomaar op mensen worden getest. Wetenschappers gebruiken daarom vaak muizen om de werking van nieuwe geneesmiddelen te onderzoeken. Er zijn al heel wat potentiële geneesmiddelen geweest die bij muizen succesvol leken, maar bij mensen vervolgens niet goed werkten. Voor sommige ziektes is het zelfs helemaal niet mogelijk om ze in muizen te onderzoeken, bijvoorbeeld omdat die ziekte bij muizen niet voorkomt. Vandaar dat er veel behoefte is aan betere modellen voor geneesmiddelonderzoek. Een nieuwe oplossing hiervoor zijn ‘organen-op-een-chip’.


Mini-organen

‘Organ-on-a-chip’ is een technologie waarbij gekweekte orgaancellen met elkaar verbonden worden op een kunststof plaatje. In de chip zitten kanaaltjes waardoor vloeistoffen stromen van en naar deze cellen. Via geavanceerde apparatuur kunnen wetenschappers vervolgens allerlei metingen doen, bijvoorbeeld om te zien hoe de orgaancellen samentrekken (bijvoorbeeld in geval van een stukje hartweefsel), waar ontstekingsreacties optreden of wat het effect is van

Organs-on-a-chip: gekweekte orgaancellen op een kunststof plaatje

Organs-on-a-chip: gekweekte orgaancellen op een kunststof plaatje

toegevoegde medicijnen. Om zo’n stukje orgaan te kunnen kweken, zijn cellen nodig van een patiënt of een gezonde proefpersoon. Dat kunnen bijvoorbeeld huid of bloedcellen zijn. Door het toevoegen van een viertal genen kunnen deze cellen worden omgevormd tot stamcellen, ook wel geïnduceerde pluripotente stamcellen (iPS) genoemd. Dat betekent dat deze cellen kunnen uitgroeien tot (bijna) elk gewenst celtype. Het LUMC beschikt over een speciale iPS faciliteit om dergelijke stamcellen te kweken. Het is al mogelijk om de stamcellen te laten uitgroeien tot allerlei soorten weefsel, zoals een stukje bloedvat, nier, hart, zenuw of alvleesklier.

Rol bloedvaten bij dementie

'Organen-op-een-chip hebben heel veel voordelen', vertelt de Leidse hoogleraar Christine Mummery. 'In de praktijk zie je bijvoorbeeld vaak dat mensen veel verschillende medicijnen gebruiken, die elkaar soms negatief beïnvloeden. Voorheen was het lastig om alle verschillende combinaties te testen. Maar met een chip met een stuk of duizend prints kun je dat eenvoudig doen, in verschillende concentratiereeksen.'

Mummery gebruikt de organ-on-a-chip technologie onder andere om onderzoek te doen naar vasculaire dementie. Ze kijkt dan vooral naar een erfelijke variant van deze ziekte, die wordt veroorzaakt door een storing in de bloedvoorziening in de hersenen. Mummery vertelt: 'We hebben van patiëntenmateriaal stukjes bloedvat gekweekt, waarin we kunnen zien wat er precies mis gaat. Hiermee werd direct duidelijk dat het bij deze aandoening inderdaad gaat om een bloedvatprobleem en niet om een probleem in de zenuwen. We kunnen deze ziekte helaas niet genezen, maar we kunnen wel onderzoeken of er middelen zijn die we preventief kunnen toedienen om dementie te voorkomen of te vertragen.' Uiteindelijk kan ze hieruit ook gegevens afleiden die relevant zijn voor patiënten met de niet-erfelijke vorm van deze ziekte.

Kijk voor meer informatie over Leids geneesmiddelenonderzoek ook in ons dossier Efficiënte Medicijnontwikkeling.

Zoektocht naar indicatoren voor ziekte in gezonde mensen

Leidse wetenschappers zoeken naar factoren die al in een vroeg stadium op ziekte wijzen.


Voorkomen is beter dan genezen. Om te kunnen voorspellen wie ziek wordt, zoeken onderzoekers van het LUMC naar factoren die hier al in een vroeg stadium op wijzen. In de zogeheten NEO-studie worden bijna 7000 mensen met overgewicht gevolgd om in hun bloed voorspellende factoren te vinden voor de ontwikkeling van diabetes, hart- en vaatziekten, nierfalen, artrose en longziekten. Inmiddels zijn de eerste onderzoeksresultaten gepubliceerd.

Bijna de helft van de volwassenen in Nederland heeft last van een zekere mate van overgewicht. Dat brengt gezondheidsrisico’s met zich mee, waaronder een verhoogde kans op diabetes en hart- en vaatziekten. Het is onduidelijk waarom de ene persoon met overgewicht wel een chronische ziekte ontwikkelt en de andere niet. Dat maakt het ook lastig om op tijd in te grijpen bij de personen met een hoog risico, zeker omdat het gaat om zo’n grote bevolkingsgroep.

Buisjes voor bloed dat wordt afgenomen bij proefpersonen.

Buisjes voor bloed dat wordt afgenomen bij proefpersonen.


‘We hebben gedaan wat niet kon’

Om dit te onderzoeken, ging vanuit het LUMC onder leiding van Prof. Dr Frits Rosendaal in 2008 de Nederlandse Epidemologie van Obesitas (NEO) studie van start. De eerste vier jaar onderzochten Rosendaal en zijn collega’s bijna 7000 mensen uit Leiden en omgeving, van wie de meesten kampten met een zekere mate van overgewicht (BMI van 27 of hoger). Rosendaal vertelt: ‘Het bijzondere was dat we deze mensen heel uitgebreid hebben on-

derzocht. Meestal wordt bij zulke grote groepen alleen bloed afgenomen en vragenlijsten ingevuld. Wij hebben alle mensen zo’n vier uur achter elkaar uitgebreid onderzocht, bijvoorbeeld met een MRI-scan, een longfunctietest, een cardiogram en een voedingstest. Dat is nog nooit eerder gezien. We hebben gedaan wat niet kon.’ Opvallend is bovendien dat het gaat om gezonde mensen, waarbij het hele beeld van hun gezondheid wordt gemonitord, en het optreden van àlle mogelijke aandoeningen. ‘Dit is een investering waarmee we een schatkist aan gegevens opbouwen’, zegt hij enthousiast.

Een levenslang onderzoek

‘We willen deze mensen het liefst gedurende hun hele leven volgen. Vorig jaar hebben we een follow-up gedaan via de huisartsen  om vast te stellen welke mensen ziek zijn geworden. Misschien dat we over een tijdje de mensen weer vragen om te komen voor een uitgebreider onderzoek, maar dat is afhankelijk van de financiering. Zo hopen we ook naar effecten van veranderingen in de tijd te kunnen kijken.’


Vet rondom organen is slechter

Nu het onderzoek een aantal jaar loopt, komen de eerste onderzoeksresultaten naar buiten. Eén van de ontdekkingen was bijvoorbeeld dat het voor de gezondheid veel uitmaakt waar het vet precies

Zoektocht naar indicatoren voor ziekte in gezonde mensen

zit, direct onder de huid of juist rondom de organen, hoewel dat er van buiten hetzelfde uitziet. ‘Wij kunnen de verdeling van het vet afleiden uit de MRI-scans. Mensen met vet rondom de organen blijken vaker last te hebben van een verminderde insulinegevoeligheid, wat een beginnende vorm van diabetes is.’

Nieuwe therapie

Uiteindelijk hoopt Rosendaal nog veel meer van dit soort verbanden te kunnen vaststellen. ‘Bijna alle ziektes komen vaker voor bij mensen met overgewicht. Dat is eigenlijk niet goed te begrijpen. Waarschijnlijk beginnen al die ziektepaden ongeveer op dezelfde manier. In dit onderzoek hopen we te ontdekken of dat inderdaad het geval is. Die kennis kunnen we gebruiken voor de ontwikkeling van nieuwe therapieën en medicijnen.’

Experts

Wetenschappers in dit multidisciplinaire onderzoeksgebied

  • Prof dr. Douwe Atsma
  • Prof dr. Wim Fibbe
  • Prof dr. Christine Mummery
  • Prof dr. Ton Rabelink
  • Prof dr. Pieter Reitsma
  • Dr. Paul van der Boog

Prof dr. Douwe AtsmaHoogleraar Cardiologie

Topics: Cardiologie, in het bijzonder cardiale celtherapie, cardiogenetica, hart, stamcellen, stamceltherapie

+31 (0)71 52 6 12 73

Prof dr. Wim FibbeHoogleraar Hematologie

Topics: Mesenchymale stromale cellen, Graft-versus-Host ziekte, stamceltransplantatie

+31 (0)71 52 6 3800

Prof dr. Christine MummeryHoogleraar Ontwikkelingsbiologie

Topics: Stamcellen, hart- en bloedvaatziekten, humaan hartcellen, humaan bloedvatontwikkeling, hartontwikkeling

+31 (0)71 52 6 9301

Prof dr. Ton RabelinkHoogleraar Interne geneeskunde

Topics: Nefrologie, vasculaire geneeskunde, niertransplantatie

+31 (0)71 52 6 2148

Prof dr. Pieter ReitsmaHoogleraar Experimentele Moleculaire Geneeskunde

Topics: Experimentele moleculaire geneeskunde, Bloedstolling, bloedvaten, trombose, bloeding, erfelijkheid

+31 (0)71 52 6 6985

Dr. Paul van der BoogMedisch specialist Nierziekten

Topics: Nieren, niertransplantatie

+31 (0)71 526 2148

Onderwijs

Studenten leren direct van onze onderzoekers

Vasculaire en Regeneratieve Geneeskunde is een veelzijdig vakgebied dat zich razendsnel ontwikkelt. Studenten kunnen de volle breedte van het onderzoek binnen de regeneratieve geneeskunde leren kennen in de minors ‘Transfusion Medicine’ en ‘Vascular Medicine’. Hier krijgen zij een brede training op het gebied van stamcelbiologie en de mogelijke klinische toepassingen daarvan. In lezingen die frequent voor studenten worden georganiseerd geven onderzoekers updates van de nieuwste ontwikkelingen, en laten de uitdagingen zien waar zij in de praktijk van hun onderzoek tegenaan lopen.
Betrokken onderzoekers willen daarnaast hun enthousiasme ook buiten de universiteit overbrengen. Ze zijn daarom ook betrokken bij de opleiding van middelbare scholieren. Dat gebeurt bijvoorbeeld door hen te begeleiden bij de uitvoering van hun profielwerkstuk.

Ton Rabelink geeft college aan studenten (Foto: Brigitte Wieles, LUMC). Ton Rabelink geeft college aan studenten (Foto: Brigitte Wieles, LUMC).

Outreach & Nieuws

Wetenschap midden in de maatschappij

Ons onderzoek reikt verder dan de wetenschappelijke wereld alleen. Wetenschappers delen hun vakkennis online, bij publieksevenementen, op scholen, in musea, bij bedrijven en in toegankelijke cursussen. Zo brengen zij de wetenschap naar de maatschappij.

Nieuws

Agenda